Vàng da bệnh lý là tên gọi để chỉ vấn đề về sắc tố da do các loại bệnh gây ra. Cùng tìm hiểu các thông tin về nguyên nhân và điều trị hiện tượng này qua bài viết sau.

Tổng quan về vàng da bệnh lý

Vàng da là vấn đề không đơn thuần ở ngoài da mà niêm mạc hoặc kết mạc mắt cũng có thể bị vàng theo. Vàng da tuy không phải là một căn bệnh, nó chỉ là một triệu chứng của một loại vấn đề sức khoẻ khác. Tuy nhiên, khi có dấu hiệu vàng da, cơ thể có nguy cơ mắc từ một  đến nhiều loại bệnh khác nhau. Đây là hiện tượng không chỉ gặp ở trẻ sơ sinh mà có thể gặp ở mọi độ tuổi. Bài viết này xin chỉ đề cập đến vấn đề vàng da bệnh lý do vấn đề gan mật ở người trưởng thành.

Các nguyên nhân gây vàng da bệnh lý

Có rất nhiều loại bệnh nguy hiểm biểu hiện ra ngoài cơ thể qua chứng vàng da, đặc biệt là các vấn đề về gan và mật:

– Người lớn thường bị vàng da bệnh lý do các bệnh về gan, mật. Các vấn đề sức khoẻ này cản trở sự bài tiết sắc tố mật (bilirubin), khiến cho lượng sắc tố mật trong máu bị tăng lên đột ngột. Vì thế, khi gan hay đường dẫn mật bị viêm hoặc có các bất thường khác của gan và đường dẫn mật (bao gồm cả túi mật) đều làm cho lượng sắc tố mật trong máu tăng lên. Chúng gây nên hiện tượng  da, niêm mạc (kể cả kết mạc mắt) mang màu vàng của sắc tố mật.

Đặc biệt với gan, mọi tác động vào tế bào gan từ viêm gan cấp tính hay mạn tính, đến xơ gan hay ung thư gan đều làm tổn thương nghiêm trọng các tế bào gan. Những bệnh viêm gan cấp tính do virus (virus viêm gan A, B, C, E, D…) thường có biểu hiện phổ biến là vàng da. Ngoài da, niêm mạc lòng bàn tay, gan bàn chân, niêm mạc lưỡi và kết mạc mắt cũng sẽ có màu vàng.

Bên cạnh đó, đi kèm với hiện tượng vàng da là phân bạc màu. Nhiều trường hợp phân trắng như phân cò, nước tiểu ít và trở nên sẫm màu (giống như màu nước vối). Gan khi bị viêm cấp tính thường to ra. Khi làm các xét nghiệm lâm sàng, bác sĩ có thể sờ thấy gan to và siêu âm, chụp Xquang sẽ thấy gan to ra rõ rệt.  Đặc biệt, khi xét nghiệm máu sẽ thấy lượng bilirubin trong máu tăng cao cả 3 loại: bilirubin toàn phần, trực tiếp, gián tiếp. Bên cạnh đó, men gan cả hai loại (AST và ALT) đều tăng rất cao (trên gấp đôi).

Ngoài viêm gan cấp tính do virus, các trường hợp viêm gan cấp do ngộ độc thuốc (rifamixin, INH, paracetamol…) hoặc do rượu cũng làm cho tế bào gan bị tổn thương nặng. Lúc này, lượng bilirubin tăng lên, gây vàng da bệnh lý và vàng niêm mạc. 

Phòng ngừa vàng da bệnh lý

– Cần tiêm phòng vacxin viêm gan, ăn uống hợp vệ sinh, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm để phòng ngừa các bệnh về gan và mật. Không nên uống các loại rượu kém chất lượng, không rõ ràng nguồn gốc như rượu tự nấu, rượu tự pha chế. Nếu mắc các loại bệnh về đường mật ngay cả bệnh túi mật, người bệnh cần được điều trị dứt điểm. Tuân thủ nghiêm ngặt lời khuyên của bác sĩ để có kết quả chữa trị tốt nhất.

– Những nơi đang có bệnh sốt rét cần đề phòng muỗi đốt. Người dân có thể nằm màn một cách tuyệt đối, nếu màn được tẩm hóa chất diệt muỗi thì càng tốt. Dùng mọi biện pháp để tiêu diệt lăng quăng và muỗi trưởng thành để tránh mắc bệnh sốt rét. Vì căn bệnh này có thể dẫn đến xơ gan. Bên cạnh đó, nên tẩy giun định kỳ để tiêu diệt giun và trứng giun, nhất là loại giun đũa. Chúng có thể chui vào ống mật và gây sỏi mật, gây vàng da bệnh lý. 

Xem thêm:  Bổ sung vitamin c với top 10 loại thực phẩm